Welke regels gelden voor posts van een financieel adviseur?

Telt jouw post eigenlijk als reclame?

De AFM legt het begrip reclame-uiting ruim uit, en noemt berichten op sociale media er uitdrukkelijk bij. Het gaat niet om het medium, maar om de vraag of je de lezer probeert over te halen tot een product of een keuze. Een tip over het verschil tussen twee hypotheekvormen kan daar al onder vallen, ook zonder dat je een merk of een rente noemt.

Een paar berichten vallen er doorgaans buiten: een feitelijke mededeling zonder aanprijzing, zoals een nieuw telefoonnummer, een andere openingstijd of een vacature op je kantoor. Zodra je woorden kiezen om iemand richting een keuze te duwen, is het geen feitelijke mededeling meer. Twijfel je of iets reclame is, behandel het dan als reclame. Dat kost je weinig extra's en voorkomt een hoop gedoe achteraf.

Wil je eerst weten hoe je als adviseur begint op social media, welk kanaal past en wat je elke week kunt posten, lees dan waar je als financieel adviseur begint. Dit artikel gaat verder waar dat artikel stopt: welke regels gelden er precies voor de inhoud van een post.

De basis: correct, duidelijk en niet misleidend

Artikel 4:19 van de Wet op het financieel toezicht zegt dat alle informatie van een financiële onderneming, dus ook een post, correct, duidelijk en niet misleidend moet zijn. De AFM werkt dat uit in de Beleidsregel Informatieverstrekking.

Twee punten daaruit die net iets verder gaan dan je zou denken:

• Een post moet op zichzelf kloppen. Een link naar een pagina met de rest van het verhaal maakt een onvolledige post volgens de AFM niet alsnog in orde, ook al vind je zelf dat de nuance daar wel staat.
• Een mooier beeld geven dan het is mag niet, ook niet impliciet. De AFM noemt als voorbeeld "stabiele maandlasten" terwijl de rentevaste periode korter is dan de looptijd. Dezelfde gedachte geldt voor een post: schrijf je over een voordeel, zet er dan ook de voorwaarde bij die het voordeel beperkt.

Dat is de basis voor elke post, van een korte tip tot een uitgebreide uitleg. Daarna gelden er, afhankelijk van het product waarover je schrijft, nog een paar specifieke regels. Die lees je hieronder.

De kredietwaarschuwing: wanneer wel, wanneer niet

Maak je reclame voor een lening (een persoonlijke lening, een doorlopend krediet, een creditcard), dan moet daar de kredietwaarschuwing bij: de zin "Let op! Geld lenen kost geld" met het officiële AFM-symbool. Die waarschuwing ontwerp je niet zelf; je gebruikt het materiaal van de AFM, in de maat en op de plek die de AFM voorschrijft. Past het volledige materiaal niet op een post, dan mag in elk geval de tekst erbij staan.

Waar dit vaak misgaat: de kredietwaarschuwing hoort niet bij een post over een hypotheek, zolang die geen ander bestedingsdoel noemt dan de eigen woning. Hij hoort ook niet bij een post over verzekeren in het algemeen. Gaat je post dus over een hypotheek voor een huis of over een verzekering, dan hoeft die zware waarschuwing er niet op, ook al voelt het als geld lenen. Zet de waarschuwing alleen bij een post die echt over een lening gaat, los van een woning.

Beleggen of sparen: waarschuw voor het risico

Gaat je post over beleggen of over een spaarproduct met een wisselend rendement, dan moet je waarschuwen voor het risico en voor wat de inleg aan rendement kan opleveren, met een risico-indicator en materiaal van de AFM. Een post die alleen de kansen laat zien en het risico weglaat, is daardoor misleidend, ook als elk los feit in de post klopt.

Geef je in een post je eigen mening of een algemene uitleg, zonder een concreet product aan te prijzen, dan zit je verder van deze regels af. Leg je bijvoorbeeld uit wat het verschil is tussen sparen en beleggen, zonder naar een eigen product te verwijzen, dan is dat eerder voorlichting dan reclame. Een persoonlijk advies over iemands eigen situatie blijft voorbehouden aan een adviesgesprek aan tafel, niet aan een post die iedereen leest.

Wie kan er iets van je post zeggen?

Er zijn twee routes waarlangs iemand je op een post kan aanspreken, en dat zijn twee aparte dingen. De AFM houdt zelf toezicht op reclame-uitingen van financiële ondernemingen en kan ingrijpen als die niet aan de Wft voldoen. Daarnaast is er de Nederlandse Reclame Code van de Stichting Reclame Code: zelfregulering door de reclamebranche, los van de AFM, die geldt voor alle reclame in Nederland, van een autodealer tot een advieskantoor.

Bij de Reclame Code Commissie kan iedereen een klacht indienen, een concurrent net zo goed als een consument die zich stoort aan een post. De kernregel daar is simpel: reclame moet in overeenstemming zijn met de wet en de waarheid, en mag niemand misleiden over een product, een prijs of wie de adverteerder is. Een getuigenis of een review moet daarbij ook echt ergens op berusten, en niet mooier zijn gemaakt dan de klant zelf heeft gezegd.

Je hoeft deze routes niet uit je hoofd te kennen om veilig te posten. Houd je aan de basisregel uit de vorige sectie, wees voorzichtig met beloftes, en de kans dat iemand een klacht indient wordt vanzelf klein.

Zo hou je je posts zonder gedoe binnen de regels

In de praktijk komt het meestal neer op een paar gewoontes, die je net zo makkelijk aanleert als het sluiten van je kantoor:

• Noem geen rentes, bedragen of concrete besparingen in een post; bespreek die in een gesprek, waar je de voorwaarden erbij kunt geven.
• Zet de kredietwaarschuwing alleen bij een post over lenen, nooit bij hypotheek of verzekeren in het algemeen.
• Zet bij beleggen of sparen het risico er net zo duidelijk bij als het mogelijke rendement.
• Laat een collega meelezen voordat een post over een product online gaat; vier ogen zien sneller een zin die mooier klinkt dan hij is.
• Maak een klant in een post nooit herkenbaar zonder zijn toestemming; lees daarover wanneer je een foto van een klant mag delen.
• Twijfel je of iets reclame is, behandel het dan als reclame.

Met die vuistregels blijft er genoeg over om te posten: een vraag van een klant, een moment in het jaar, het gezicht van je kantoor, een review die je letterlijk overneemt. Juist de posts zonder product zijn vaak de veiligste, en vallen bij de lezer vaak ook nog het best.

Samengevat

• Een post telt voor de AFM al snel als reclame en moet dan correct, duidelijk en niet misleidend zijn.
• Een post over lenen heeft de kredietwaarschuwing nodig; een post over een hypotheek of verzekeren in het algemeen niet.
• Een post over beleggen of sparen vraagt om een waarschuwing voor het risico en het rendement.
• Naast de AFM kan ook de Reclame Code Commissie een klacht over een post beoordelen.
• Noem geen rentes of bedragen in een post en laat een collega meelezen.

Vragen

Moet ik de kredietwaarschuwing op een hypotheekpost zetten?

Nee, niet zolang de post geen ander bestedingsdoel noemt dan de aankoop van de eigen woning. De kredietwaarschuwing is bedoeld voor reclame voor consumptief krediet, zoals een persoonlijke lening of een doorlopend krediet, niet voor hypotheken of verzekeringen in het algemeen.

Geldt de kredietwaarschuwing ook op Instagram en LinkedIn?

Ja, de waarschuwing geldt voor elk kanaal waarop je reclame voor krediet maakt, dus ook social media. Past het volledige materiaal niet in het formaat, dan mag in elk geval de tekst "Let op! Geld lenen kost geld" op de post staan.

Is een post met alleen mijn eigen mening ook reclame?

Dat hangt ervan af of je een lezer probeert over te halen tot een product of een keuze. Een algemene uitleg of een mening zonder een concreet product aan te prijzen, valt doorgaans buiten de regels voor reclame-uitingen. Noem je toch een product of een voorwaarde, behandel de post dan voor de zekerheid als reclame.

Wie kan er een klacht indienen over mijn post?

Zowel de AFM als de Reclame Code Commissie kunnen een post beoordelen, en bij de laatste kan iedereen een klacht indienen: een consument net zo goed als een concurrent. Dat zijn twee aparte routes, naast elkaar.

Mag ik een review van een klant delen zonder verdere check?

Neem een review altijd letterlijk over, met de naam die de klant zelf wil tonen. De Nederlandse Reclame Code vraagt dat een getuigenis ergens op berust; verzin of overdrijf dus niets in de tekst eromheen.

Bronnen

• AFM: Kredietwaarschuwing
• Ondernemersplein: Reclame voor financiële dienstverlening
• AFM: Beleidsregel Informatieverstrekking
• Wet op het financieel toezicht (artikel 4:19)
• Stichting Reclame Code: Nederlandse Reclame Code, Algemeen Deel